શું તમે પણ UPI નો ઉપયોગ કરો છો? તો નવેમ્બરથી લાગુ થયેલા UPI Rules November વિશે જાણવું અત્યંત જરૂરી છે. નિષ્ક્રિય ID બંધ કરવાથી લઈને AutoPay લિમિટ અને સુરક્ષાના નવા નિયમો વિશે અહીં સરળ ભાષામાં સમજો.
આજે ભારતમાં ચાની લારીથી લઈને મોટા મોલ સુધી, બધે જ પેમેન્ટ માટે યુપીઆઈ (UPI)નો ઉપયોગ થાય છે. આપણે બધા ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને અપનાવી લીધું છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારે પણ યુપીઆઈના નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર આપણા દૈનિક જીવન પર પડે છે. નવેમ્બરથી કેટલાક મહત્ત્વના ફેરફારો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે, જે તમારી સુરક્ષા અને ટ્રાન્ઝેક્શનના અનુભવને વધુ સારો બનાવશે. દરેક યુઝરે આ નવા UPI Rules November ને ધ્યાનથી સમજવા જોઈએ.
| હાઇલાઇટ્સ | ફેરફાર શું છે? |
| નિષ્ક્રિય UPI ID | ૧ વર્ષ સુધી ઉપયોગ ન થતા ID ઓટોમેટિક બંધ થશે. |
| AutoPay લિમિટ | ₹૫૦૦૦ થી વધુના AutoPay પર OTP કન્ફર્મેશન જરૂરી. |
| મર્ચન્ટ ચાર્જ | ₹૨૦૦૦ થી વધુના ક્રેડિટ-લોન આધારિત ટ્રાન્ઝેક્શન પર મામૂલી ચાર્જ. |
| સિક્યુરિટી | નવા ડિવાઇસ પર લોગિન કરતા સિક્યુરિટી એલર્ટ સિસ્ટમ. |
નિષ્ક્રિય UPI ID ને ડી-એક્ટિવેટ કરવાના નવા નિયમો
નવા UPI Rules November મુજબ, જો કોઈ યુપીઆઈ આઈડી એક વર્ષ સુધી બિલકુલ વાપરવામાં નહીં આવે તો તે આપમેળે બંધ થઈ જશે. માની લો કે તમે કોઈ એપમાં એકાઉન્ટ બનાવ્યું છે પણ લાંબા સમયથી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન કર્યું નથી, તો ફરીથી ઉપયોગ કરવા માટે તમારે KYC કરાવવું પડી શકે છે.
આ નિર્ણય ખાસ કરીને નકલી (Fake) એકાઉન્ટ્સ અને નિષ્ક્રિય IDનો દુરુપયોગ રોકવા માટે લેવાયો છે. જો તમે તમારી જૂની યુપીઆઈ આઈડી ચાલુ રાખવા માંગતા હો, તો સમયાંતરે તેમાંથી નાનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરતા રહેવું હિતાવહ છે.
AutoPay સર્વિસ માટે નવી લિમિટ લાગુ
ઓટીટી (OTT) સબસ્ક્રિપ્શન હોય કે પછી મોબાઈલ રિચાર્જ, હવે ઓટો-પે (Auto Pay) સર્વિસ ખૂબ લોકપ્રિય બની છે. પરંતુ નવેમ્બરથી, ₹૫,૦૦૦થી વધુના ઓટો-પે ટ્રાન્ઝેક્શન પર બેંક તરફથી OTP કન્ફર્મેશન ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે.
આનો ફાયદો એ છે કે મોટી રકમના ટ્રાન્ઝેક્શન તમારી મંજૂરી વિના કપાશે નહીં. આ નિયમ યુઝર્સને અજાણ્યા અને મોટા કપાતથી રક્ષણ આપીને સુરક્ષા મજબૂત કરે છે.
ફ્રોડ રોકવા માટે નવી સિક્યુરિટી એલર્ટ સિસ્ટમ
યુપીઆઈ ફ્રોડના વધી રહેલા કેસોને જોતા, NPCI દ્વારા એક નવી સિક્યુરિટી એલર્ટ સિસ્ટમ લાગુ કરાઈ છે. જ્યારે પણ તમે કોઈ નવા ડિવાઇસ કે એપથી લોગિન કરશો, ત્યારે બેંક તરફથી તાત્કાલિક એલર્ટ આવશે અને વેરિફિકેશન પણ મોકલાશે.
આ સુવિધા ફિશિંગ (Phishing) અને નકલી પેમેન્ટથી બચાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જે તમારી ડિજિટલ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
વોલેટ લિંકિંગ માટે રી-વેરિફિકેશન
જો તમારું વોલેટ યુપીઆઈ સાથે લિંક છે, તો હવે દર ૬ મહિને તેનું રી-વેરિફિકેશન કરાવવું ફરજિયાત છે. આ નિયમ શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન (Suspicious Transactions) અટકાવવા માટે છે. યુઝર્સને માત્ર એક જ વાર વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે, જેથી તેમનું વોલેટ સુરક્ષિત રહે અને લેવડ-દેવડમાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
નિષ્કર્ષ
આ નવા ફેરફારો મુખ્યત્વે યુપીઆઈ યુઝર્સની સુરક્ષા વધારવા અને ટ્રાન્ઝેક્શનની પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવ્યા છે. ભલે આ UPI Rules November માં કેટલાક નાના ફેરફારો હોય, પણ લાંબા ગાળે તે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં તમારો વિશ્વાસ વધારશે.
